5 จุดเสี่ยงแก๊สรั่วที่ควรเช็กหลังติดตั้งเตา เพื่อใช้งานอย่างปลอดภัย

เขียนโดย : ทีมผู้เชี่ยวชาญด้านเครื่องใช้ไฟฟ้าในครัว EVE ผู้มีประสบการณ์ด้านเครื่องครัวและเครื่องใช้ไฟฟ้ามากกว่า 30 กว่าปี

การติดตั้งเตาแก๊สไม่ได้จบเพียงแค่ต่อสายแล้วทดลองว่าจุดไฟติดหรือไม่ เพราะระบบแก๊สตั้งแต่ถังแก๊ส หัวปรับแรงดัน สายแก๊ส จุดต่อเข้าตัวเตา ไปจนถึงหัวเตา ล้วนเป็นส่วนที่ควรได้รับการตรวจสอบก่อนเริ่มใช้งานจริง การเช็กจุดเสี่ยงแก๊สรั่วหลังติดตั้งจึงเป็นขั้นตอนสำคัญที่ช่วยลดความเสี่ยงจากก๊าซรั่วสะสมและช่วยให้เจ้าของบ้านสังเกตความผิดปกติได้ตั้งแต่ระยะแรก

โดยเฉพาะระบบที่ใช้ก๊าซปิโตรเลียมเหลว หรือ LPG อุปกรณ์แต่ละชิ้นควรเหมาะสมกับการใช้งานกับก๊าซประเภทนี้ ตั้งแต่สายแก๊สไปจนถึงอุปกรณ์ควบคุมแรงดัน และควรติดตั้งตามคำแนะนำของผู้ผลิตหรือโดยผู้มีความชำนาญ

ทำไมต้องเช็กจุดเสี่ยงแก๊สรั่วหลังติดตั้งเตา

การรั่วของก๊าซไม่ได้เกิดขึ้นเฉพาะบริเวณหัวเตาเท่านั้น แต่สามารถเกิดได้ตามจุดเชื่อมต่อของระบบ เช่น บริเวณหัวปรับแรงดัน ปลายสายแก๊ส หรือข้อต่อเข้าตัวเตา หากติดตั้งไม่แน่น ใช้อุปกรณ์ไม่เหมาะสม หรืออุปกรณ์เสื่อมสภาพ อาจทำให้ก๊าซเล็ดลอดออกมาได้

สำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมกำหนดมาตรฐาน มอก. 895-2567 สำหรับท่อยางและท่อพลาสติกที่ใช้กับก๊าซหุงต้ม ซึ่งครอบคลุมท่อสำหรับใช้งานกับก๊าซโพรเพน บิวเทน และส่วนผสมของก๊าซดังกล่าวกับเครื่องใช้ในครัวเรือน เช่น เตาแก๊ส ดังนั้นการเลือกใช้สายแก๊สที่เหมาะกับ LPG จึงเป็นพื้นฐานสำคัญของการติดตั้งระบบอย่างถูกต้อง

1. จุดต่อหัวปรับแรงดันกับถังแก๊ส

จุดแรกที่ควรตรวจคือบริเวณหัวปรับแรงดัน หรือ Regulator ที่ต่อเข้ากับถังแก๊ส เพราะเป็นจุดเริ่มต้นของการจ่ายก๊าซเข้าสู่ระบบ หากหัวปรับแรงดันติดตั้งไม่แน่น ซีลหรือส่วนประกอบเสื่อม หรือใช้อุปกรณ์ที่ไม่เหมาะกับระบบ LPG อาจเพิ่มโอกาสเกิดแก๊สรั่วได้

ควรตรวจอะไรบ้าง

•  
• - หัวปรับแรงดันต้องติดตั้งและล็อกอยู่ในตำแหน่งอย่างถูกต้อง
• - ไม่มีร่องรอยแตกร้าว หลวม หรือชำรุด
• - ใช้อุปกรณ์ที่เหมาะสำหรับก๊าซ LPG
• - หลังติดตั้งไม่ควรได้กลิ่นแก๊สบริเวณหัวถัง

**หากพบว่าจุดต่อหลวม หรือมีกลิ่นผิดปกติ ไม่ควรพยายามขัน ดัดแปลง หรือซ่อมอุปกรณ์ภายในด้วยตัวเอง ควรหยุดใช้งานและให้ช่างที่มีความรู้ตรวจสอบ**

2. สายแก๊สและเข็มขัดรัดสาย

สายแก๊สเป็นอีกหนึ่งจุดเสี่ยงแก๊สรั่วที่ควรตรวจทุกครั้งหลังติดตั้ง เนื่องจากเป็นทางผ่านของก๊าซจากหัวปรับแรงดันไปยังตัวเตา สายควรเป็นชนิดที่ออกแบบมาสำหรับก๊าซหุงต้มโดยเฉพาะ และไม่ควรนำสายทั่วไปมาใช้แทน

ข้อกำหนดด้านระบบ LPG ของกรมธุรกิจพลังงานระบุว่า ท่ออ่อนแรงดันต่ำต้องเป็นชนิดที่ใช้กับก๊าซปิโตรเลียมเหลวโดยเฉพาะ และปลายท่อต้องรัดด้วยเข็มขัดรัดท่อโลหะ การเลือกและติดตั้งสายให้ถูกต้องจึงช่วยลดความเสี่ยงจากจุดเชื่อมต่อที่หลวมได้

ลักษณะสายแก๊สที่ควรตรวจ

•  
• - ไม่มีรอยแตกหรือรอยปริ
• - ไม่บวมและไม่เสียรูป
• - ไม่แข็งกรอบผิดปกติ
• - ไม่ถูกพับ บิด หรือกดทับ
• - ปลายสายเชื่อมต่อแน่นและเข็มขัดรัดอยู่ในตำแหน่งเหมาะสม

ควรตรวจสภาพสายแก๊สเป็นระยะ และเปลี่ยนตามคำแนะนำของผู้ผลิตหรือทันทีเมื่อพบความเสียหาย ไม่ควรกำหนดอายุเปลี่ยนแบบเดียวกันกับสายทุกชนิด เพราะวัสดุ รุ่น และสภาพแวดล้อมในการใช้งานแตกต่างกัน

3. จุดต่อสายแก๊สเข้ากับตัวเตา

อีกหนึ่งตำแหน่งที่หลายบ้านมองข้ามคือจุดต่อด้านหลังหรือด้านใต้ตัวเตา โดยเฉพาะเตาแก๊สแบบฝัง เมื่อวางเตาลงในเคาน์เตอร์แล้ว จุดต่ออาจมองเห็นหรือเข้าถึงได้ยาก จึงควรตรวจให้เรียบร้อยก่อนปิดงานติดตั้ง

หลังมีการเคลื่อนย้ายเตา ปรับตำแหน่งเคาน์เตอร์ หรือทำงานบริเวณใต้เตา ควรเช็กอีกครั้งว่าสายไม่ได้ถูกดึงจนตึง บิดงอ หรือทำให้ข้อต่อคลายตัว เพราะสิ่งเหล่านี้อาจเพิ่มความเสี่ยงต่อแก๊สรั่วในภายหลัง

4. วาล์วและระบบจ่ายแก๊สภายในเตา

หากปิดลูกบิดเตาแล้วแต่ยังได้กลิ่นแก๊ส หรือมีกลิ่นแก๊สชัดเจนบริเวณตัวเตา ควรถือว่าเป็นสัญญาณที่ต้องหยุดใช้งานและตรวจสอบ ไม่ควรเปิดเตาซ้ำเพื่อทดลองว่าปัญหาหายหรือไม่

ความผิดปกติอาจเกี่ยวข้องกับวาล์ว จุดเชื่อมต่อ หรือส่วนประกอบของระบบจ่ายแก๊สภายในตัวเตา ซึ่งไม่ควรถอดหรือซ่อมเอง เนื่องจากเกี่ยวข้องกับระบบเชื้อเพลิงโดยตรง

ถ้าได้กลิ่นแก๊สควรทำอย่างไร

•  
• - หยุดใช้งานเตาทันที
• - หลีกเลี่ยงการจุดไฟหรือสิ่งที่ทำให้เกิดประกายไฟ
• - อย่าเปิดหรือปิดสวิตช์ไฟฟ้าในบริเวณที่สงสัยว่ามีก๊าซสะสม
• - ปิดวาล์วถังแก๊สหากสามารถทำได้อย่างปลอดภัย
• - เปิดประตูและหน้าต่างเพื่อให้อากาศถ่ายเทโดยไม่ใช้อุปกรณ์ไฟฟ้า
• - ติดต่อช่างหรือผู้เชี่ยวชาญเพื่อตรวจสอบก่อนใช้งานอีกครั้ง

กรมประชาสัมพันธ์ให้คำแนะนำเช่นเดียวกันว่า เมื่อพบแก๊สรั่วควรปิดวาล์วถังก๊าซ เปิดประตูและหน้าต่างเพื่อระบายอากาศ และห้ามเปิดปิดอุปกรณ์ไฟฟ้าหรือทำสิ่งที่อาจเกิดประกายไฟ

5. หัวเตาและการประกอบหัวเตา

หัวเตาเป็นตำแหน่งที่ผู้ใช้งานเห็นได้ง่ายที่สุด แต่ต้องเข้าใจว่าอาการเปลวไฟผิดปกติไม่ได้หมายถึงแก๊สรั่วเสมอไป หลังติดตั้งหรือหลังทำความสะอาด ควรตรวจว่าฝาครอบหัวเตาและส่วนประกอบต่าง ๆ วางอยู่ในตำแหน่งที่ถูกต้อง

หากหัวเตาประกอบไม่เข้าที่ อาจเกิดอาการจุดติดยาก เปลวไฟไม่สม่ำเสมอ หรือการเผาไหม้ผิดปกติได้ หากพบอาการดังกล่าวควรปิดเตา ปล่อยให้เย็น และตรวจการประกอบตามคู่มือของรุ่นนั้นก่อนใช้งานต่อ

สัญญาณที่ควรหยุดตรวจสอบ

•  
• - จุดเตายากผิดปกติ
• - เปลวไฟออกไม่สม่ำเสมอ
• - มีเสียงผิดปกติบริเวณหัวเตา
• - ได้กลิ่นแก๊สขณะหรือหลังใช้งาน
• - หัวเตาหรือฝาครอบวางไม่เข้าตำแหน่ง
•  

ตารางสรุป 5 จุดเสี่ยงแก๊สรั่วที่ควรเช็ก

วิธีเช็กแก๊สรั่วเบื้องต้นหลังติดตั้ง

ในจุดเชื่อมต่อที่สามารถตรวจสอบได้ อาจใช้น้ำสบู่ทาบริเวณที่สงสัย เช่น จุดต่อหัวปรับแรงดันและจุดต่อสาย หากพบฟองเกิดขึ้นอย่างต่อเนื่อง อาจบ่งชี้ว่ามีก๊าซรั่ว ควรปิดวาล์วถังแก๊สและหยุดใช้งานจนกว่าจะได้รับการตรวจแก้ไข

ที่สำคัญ ห้ามใช้ไฟแช็ก ไม้ขีดไฟ หรือเปลวไฟในการหารอยรั่ว เพราะหากมีก๊าซสะสมอยู่ อาจทำให้เกิดการติดไฟหรือเพลิงไหม้ได้ คำแนะนำของหน่วยงานภาครัฐระบุให้ใช้น้ำสบู่ในการตรวจรอยรั่วเบื้องต้น และให้หลีกเลี่ยงทุกกิจกรรมที่อาจทำให้เกิดประกายไฟ

เลือกอุปกรณ์ให้เหมาะสมช่วยลดความเสี่ยงตั้งแต่ต้น

นอกจากการติดตั้งที่ถูกต้องแล้ว การเลือกอุปกรณ์ที่เหมาะสมกับระบบ LPG ก็มีความสำคัญ โดยเฉพาะสายแก๊สและอุปกรณ์เชื่อมต่อ ปัจจุบันประเทศไทยมีมาตรฐาน มอก. 895-2567 สำหรับท่อยางและท่อพลาสติกที่ใช้กับก๊าซหุงต้ม และมีมาตรฐาน มอก. 2312-2549 สำหรับเตาหุงต้มในครัวเรือนที่ใช้ก๊าซปิโตรเลียมเหลว

ดังนั้นก่อนติดตั้ง ควรตรวจรายละเอียดของเตา คู่มือผลิตภัณฑ์ ประเภทก๊าซที่รองรับ และข้อกำหนดในการติดตั้งของแต่ละรุ่น ไม่ควรดัดแปลงข้อต่อหรือเลือกอุปกรณ์เพียงเพราะสามารถต่อเข้ากันได้ เพราะการใช้งานระบบแก๊สควรพิจารณาความเข้ากันได้และความปลอดภัยเป็นหลัก

สรุป 5 จุดเสี่ยงแก๊สรั่วหลังติดตั้งเตา

หลังติดตั้งเตาแก๊ส อย่าเพิ่งพิจารณาเพียงว่าเตาจุดติดหรือไม่ แต่ควรตรวจระบบตั้งแต่ต้นทางถึงปลายทาง ได้แก่ หัวปรับแรงดัน สายแก๊ส จุดต่อเข้าตัวเตา วาล์ว และหัวเตา การตรวจจุดเสี่ยงแก๊สรั่วเหล่านี้ช่วยให้พบความผิดปกติก่อนเริ่มใช้งาน และลดโอกาสที่ก๊าซจะรั่วสะสมโดยไม่รู้ตัว

หากได้กลิ่นแก๊ส พบข้อต่อผิดปกติ หรือไม่มั่นใจในการติดตั้ง ควรหยุดใช้งานและให้ช่างหรือผู้เชี่ยวชาญตรวจสอบ ไม่ควรถอดวาล์วหรือซ่อมระบบภายในเตาด้วยตนเอง การติดตั้งที่ถูกต้องตั้งแต่ครั้งแรกและการตรวจสอบอย่างสม่ำเสมอคือพื้นฐานของการใช้เตาแก๊สอย่างเหมาะสมในทุกครัว

FAQ คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับแก๊สรั่วหลังติดตั้งเตา

1. หลังติดตั้งเตาแก๊ส ควรตรวจรอยรั่วทุกครั้งหรือไม่

ควรตรวจความเรียบร้อยของจุดเชื่อมต่อทุกครั้งหลังติดตั้ง เปลี่ยนอุปกรณ์ หรือมีการเคลื่อนย้ายเตา โดยเฉพาะบริเวณหัวปรับแรงดัน สายแก๊ส และจุดต่อเข้าตัวเตา หากไม่มั่นใจควรให้ผู้ติดตั้งหรือช่างผู้มีความรู้ดำเนินการตรวจสอบ

2. ใช้น้ำสบู่ตรวจแก๊สรั่วได้หรือไม่

น้ำสบู่สามารถใช้ตรวจจุดเชื่อมต่อเบื้องต้นได้ หากมีฟองเกิดขึ้นต่อเนื่องบริเวณที่ทา อาจมีการรั่ว ควรปิดวาล์วถังและหยุดใช้งาน ห้ามใช้เปลวไฟ ไฟแช็ก หรือไม้ขีดไฟในการตรวจหารอยรั่วเด็ดขาด

3. ถ้าปิดเตาแล้วแต่ยังได้กลิ่นแก๊สควรทำอย่างไร

ไม่ควรจุดเตาหรือเปิดปิดสวิตช์ไฟฟ้าเพิ่มเติม ควรปิดวาล์วถังแก๊สหากทำได้อย่างปลอดภัย เปิดประตูและหน้าต่างเพื่อระบายอากาศ และติดต่อช่างหรือผู้เชี่ยวชาญเพื่อตรวจสอบระบบก่อนใช้งานอีกครั้ง

"คิดถึงครัว คิดถึงEVE" 

แท็กที่เกี่ยวข้อง